Xét xử án oan, Chánh án không có quyền can thiệp

Tôi đã yêu cầu tòa án phải nâng cao chất lượng xét xử, không làm oan. Đã oan, phải bồi thường, Chánh án Hòa Bình trả lời chất vấn sáng 17/11.

Nêu lại vụ án oan của ông Lương Ngọc Phi, người đã đâm đơn kiện đòi bồi thường 66 tỷ đồng mà không được chấp nhận, ĐB Bùi Văn Xuyền chất vấn Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao nguyên nhân đằng sau việc để những vụ việc kéo dài hàng chục năm? Làm thế nào để giải quyết dứt điểm vụ án? Chánh án có thể cam kết giải quyết dứt điểm vụ án trong năm 2015 được hay không?

Nêu lại trình tự vụ án, Chánh án Trương Hòa Bình cho rằng, việc nói vụ án kéo dài hàng chục năm là không chính xác. Việc oan sai xảy ra từ 1999. Quá trình giải quyết vụ án bắt đầu khởi kiện vụ thứ 2 từ 2013.

Ngày 10/8/2015, TAND thành phố Thái Bình, tỉnh Thái Bình đã tuyên bồi thường cho người bị kết án oan Lương Ngọc Phi 22,9 tỷ đồng. Đây là vụ án được đánh giá là trường hợp được đền bù oan sai với số tiền lớn nhất từ trước đến nay trong lịch sử tố tụng Việt Nam

Ngay sau khi bản án tuyên, chưa thi hành lại đã có kháng cáo tiếp của ông Phi, Chánh án cho biết. "Đến nay, theo quy định của pháp luật, vụ án đang được giải quyết theo trình tự phúc thẩm".

Đại biểu yêu cầu cho biết làm thế nào giải quyết dứt điểm. Cách giải quyết duy nhất, theo Viện trưởng là là theo trình tự tố tụng.

Hiện nay, thẩm quyền xét xử của Hội đông xét xử phúc thẩm, Chánh án không có quyền can thiệp, ông Bình cho hay.

Chánh án chỉ yêu cầu xét xử đúng pháp luật. Nội dung xét xử như thế nào, Chánh án không có quyền can thiệp. Đó là việc đúng Hiến pháp và pháp luật, ông nhấn mạnh.

Lí giải nguyên nhân án kéo dài, Chánh án Trương Hòa Bình cho hay, vụ án đầu đã giải quyết xong. Vụ án thứ 2 đang trong quá trình giải quyết, đang trong quá trình tố tụng.

Chánh án chỉ đạo, trên tinh thần trách nhiệm đã gây oan sai cho dân, Viện yêu cầu tòa án phải nâng cao chất lượng xét xử, không làm oan. Đã oan, phải bồi thường.

Chúng ta giải quyết nhanh, nhưng phải đúng pháp luật, Chánh án Bình nói.

ĐB Xuyền ngay lập tức bấm nút xin trao đổi lại với Chánh án Trương Hòa Bình. Theo đại biểu Xuyền, vụ án bắt đầu từ 2004 chứ không phải là năm 2013 như Chánh án nêu.

Thời điểm đó, vấn đề lớn nhất là không thống nhất được cơ quan nào chịu tách nhiệm bồi thường. Vụ việc đã buộc phải đưa ra thảo luận ở Quốc hội khóa 10. Thường vụ Quốc hội đã có ý kiến vào tháng 6/2004. Quốc hội trực tiếp quyết định tòa án nhân dân chịu trách nhiệm bồi thường. Lúc đó Tòa án mới bắt đầu đứng ra bồi thường công dân.

Thực tế, đã có sự đùn đẩy lẫn nhau về trách nhiệm bồi thường công dân. Quốc hội đã yêu cầu tách bồi thường dân sự, xem xét riêng, không xét yếu tố hình sự. Ngay từ thời điểm 2004, ông Phi đã yêu cầu bồi thường dân sự 18 tỷ. Năm 2013, ông đòi bồi thường 54 tỷ và năm 2015 là 64 tỷ đồng. Bản án cuối cùng hiện đang yêu cầu tòa án bồi thường 23 tỷ đồng.

Khi có quyết định xét xử, Tòa án tỉnh kháng cáo. Nguyên đơn cũng kháng cáo.

Theo ĐB Xuyền, người dân đã quá mệt mỏi, quá sức chịu đựng rồi. Họ không mong kéo dài vụ án. Nếu Tòa án rút đơn, ông Phi cũng sẽ rút đơn.

ĐB Xuyền mong chánh án kiểm tra, xử lí dứt điểm. Bồi thường bao nhiêu là theo luật, chúng tôi không can thiệp. Bồi thường bao nhiêu tính rõ, không thể giằng co mãi.

Người dân lấy 2 triệu đồng của nhà nước phải chịu xử tù. Nhà nước làm thiệt hại mấy chục tỉ của công dân, cứ kéo dài mãi, không ai chấp nhận được. Vai trò chỉ đạo của lãnh đạo là chỗ này.

Còn theo luật, tôi hiểu là Chánh án không thể can thiệp được.

Nếu Chán án còn gì chưa rõ, tôi sẵn sàng trao đổi với Chánh án, ĐB Xuyền nêu.

Chánh án Hòa Bình cũng cho hay, liên quan đến vụ án Nguyễn Văn Dĩnh, giám đốc công ty Na Rì Hamico mà đại biểu Tây Ninh nêu, ông đã chuyển đơn của đại biểu đề nghị giám đốc thẩm yều cầu thụ lý. Vụ việc sẽ được xem xét theo trình tự. Thời hạn giải quyết trong 3 năm. Đây là việc cụ thể, ông sẽ trả lời riêng với đại biểu.